De oorsprong: een fabriek verandert het dorp
Het verhaal begint rond 1910, toen Friesland een sterke groei doormaakte in de coöperatieve zuivelindustrie. Boeren bundelden hun krachten om melk gezamenlijk te verwerken tot boter en kaas. In 1911 opende het Zuid-Hollandse zuivelconcern Hollandia haar elfde fabriek in Scharsterbrug, pal aan het water en het spoor. Het gebouw was modern voor zijn tijd, met een hoge bakstenen schoorsteen die nu nog steeds het dorpsgezicht bepaalt. Voor de fabrieksarbeiders werden huizen gebouwd en zelfs de kerk kon gebruikmaken van de elektriciteit van de fabriek. De komst van de fabriek bracht werkgelegenheid en zekerheid voor lokale boeren, die hun melk dichtbij huis konden laten verwerken. Melkbussen per schuit en later per vrachtwagen waren jarenlang een vertrouwd beeld in het dorp.
Grootste melkverwerker van Friesland
De fabriek groeide uit tot een centrale plek in het dorp, waar generaties families werkten en samenkwamen. In de crisisjaren van de jaren ’30 werd de fabriek tijdelijk stilgezet, maar in 1937 volgde een feestelijke heropening. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de zuivelsector snel: mechanisatie, grotere melkophaalroutes en strengere hygiëne-eisen zorgden voor modernisering. De fabriek schakelde over van gecondenseerde melk naar melkpoeder en werd in de jaren ’60 een van de grootste melkverwerkers van Friesland.
Vanaf het allereerste begin is de fabriek in Scharsterbrug meer geweest dan alleen een plek waar melk wordt verwerkt. De fabriek leverde stroom aan de kerk, bouwde arbeiderswoningen en was jarenlang het kloppend hart van het Friese dorp. Door de jaren heen zijn er talloze verhalen ontstaan van mensen die hier hun carrière begonnen en buren die elkaar op de werkvloer tegenkwamen. In de jaren is de fabriek meerde malen vernieuwd en uitgebreid. Tegenwoordig doet alleen de oude en herkenbare fabriekspijp nog herinneren aan vroeger tijden. In 2002 nam Vreugdenhil Dairy Foods de productielocatie over van Nestlé.
“Mensen zijn de belangrijkste schakel”
Momenteel werken voor Vreugdenhil bijna honderd vaste krachten en tientallen inleenkrachten in de fabriek, vaak al jarenlang. De mentaliteit is nuchter en praktisch: als er iets moet gebeuren, steken mensen samen de handen uit de mouwen. Plant director Liesbeth Wierda verwoordt het treffend: “Wat deze fabriek bijzonder maakt, is de mentaliteit. Als er iets moet gebeuren, dan regelen we dat met elkaar. Nuchter, zonder gedoe. We doen het gewoon. Dat past bij het DNA van Vreugdenhil: mensen staan centraal, en samenwerking is de sleutel. Voor het aansturen van een fabriek heb je machines nodig, maar de mensen zijn de belangrijkste schakel. Bij Vreugdenhil wordt dat écht erkend.” Deze samenwerking strekt zich uit tot buiten de fabriek. De fabriek organiseert Open dagen voor melkveehouders en rondleidingen voor scholen, zodat iedereen kan zien hoe hun melk wordt verwerkt en wat er achter de muren gebeurt. Ook bij lokale evenementen en initiatieven is de fabriek vaak betrokken, waardoor de band met het dorp alleen maar sterker wordt. En het 115‑jarig bestaan van de zuivelfabriek wordt met het hele dorp gevierd: iedereen ontvangt een lekkere traktatie, natuurlijk met ons eigen melkpoeder als ingrediënt.
Producten van wereldklasse, lokaal gemaakt
In Scharsterbrug worden diverse hoogwaardige melkpoeders en specialiteiten geproduceerd, zoals volle melkpoeders, ‘fat filled’ poeders, roompoeders en unieke hybride poeders waarin plantaardige en zuivelcomponenten worden gecombineerd. Deze producten vinden hun weg naar yoghurt, zuiveldranken, koffie, chocolade en bakkerijproducten over de hele wereld. De fabriek levert ook poeders die voldoen aan zeer strenge microbiologische eisen, bijvoorbeeld voor warme dranken uit verkoopautomaten in Japan. Dankzij de flexibele productie en snelle time-to-market kunnen klanten rekenen op maatwerk en constante kwaliteit.
Oog voor de toekomst
De fabriek in Scharsterbrug blijft zich ontwikkelen en investeren in innovatie, duurzaamheid en werkplezier. De uitdagingen van deze tijd worden samen aangegaan, met oog voor de toekomst van het dorp én de fabriek. Zo wordt momenteel de elektriciteitsaansluiting uitgebreid om verdere elektrificatie mogelijk te maken, waaronder de installatie van een 10 MW e-boiler. Hiermee verschuift straks een groot deel van de stoomproductie van gas naar elektriciteit. Dit stelt de fabriek in staat om elektriciteit te gebruiken op momenten dat het aanbod hoog is, het vergroot de operationele flexibiliteit en verlaagt de CO2-uitstoot aanzienlijk. Zo blijven we samen bouwen aan een toekomst vol lekkere en voedzame zuivelproducten van Nederlandse bodem.